25.4 C
Hanoi
Thứ Hai, Tháng 9 1, 2025
More
    Home Blog

    Món lạp xưởng nướng đá “gây sốt”: Cảnh báo sức khỏe và lời khuyên cho người tiêu dùng

    Lạp xưởng nướng đá là món ăn sáng tạo và hấp dẫn tuy nhiên người tiêu dùng cần hiểu rõ những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn để cân nhắc khi chọn thưởng thức.

    Thời gian gần đây, lạp xưởng nướng đá trở thành món ăn vặt được nhiều người tìm kiếm, đặc biệt trong giới trẻ. Chỉ cần vài viên đá sỏi đun nóng trong chảo, những chiếc lạp xưởng nhanh chóng chín vàng, tỏa mùi thơm hấp dẫn, ăn kèm tương ớt hoặc sốt mayonnaise béo ngậy. Sự khác biệt trong cách chế biến so với nướng than hay chiên dầu đã tạo nên hiệu ứng “lạ miệng”, khiến món ăn này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và xuất hiện ở nhiều hàng quán vỉa hè. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn ấy là những nguy cơ lớn đối với sức khỏe.

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thịt chế biến sẵn bao gồm xúc xích, giăm bông, lạp xưởng đã được xếp vào nhóm 1: chắc chắn gây ung thư ở người. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiêu thụ trung bình 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên 18%. WHO cũng cảnh báo rằng ngoài ung thư, chế độ ăn nhiều thịt chế biến sẵn còn làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và béo phì.

    Với lạp xưởng nướng đá, rủi ro càng lớn hơn bởi đặc điểm chế biến. Đá sỏi được đun nóng liên tục, nhưng khó đảm bảo đã được vệ sinh sạch trước khi sử dụng. Trong quá trình nấu, dầu mỡ từ lạp xưởng thấm xuống, bám vào đá, cháy khét dưới nhiệt độ cao và sinh ra nhiều hợp chất độc hại như benzopyrene – một chất gây ung thư đã được chứng minh. Không chỉ vậy, hàm lượng nitrit và nitrat được dùng để tạo màu đỏ hồng cho lạp xưởng khi gặp nhiệt độ cao có thể kết hợp với amin trong thịt, tạo thành nitrosamine – tác nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày.


    Không nên ăn quá nhiều lạp xưởng nướng đá. Ảnh minh họa

    Ngoài các chất độc hại sinh ra từ quá trình chế biến, nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm cũng rất đáng lo ngại. Nhiều cơ sở sản xuất lạp xưởng nhỏ lẻ thường sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, thịt cận hạn hoặc phụ gia không kiểm soát. Khi bày bán ở vỉa hè, món ăn chịu thêm rủi ro từ môi trường bụi bặm, dụng cụ chế biến không che chắn, bảo quản kém lạnh. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn Salmonella, E.coli, Listeria phát triển, có thể gây ngộ độc thực phẩm với triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, thậm chí đe dọa tính mạng với người có sức đề kháng yếu như trẻ em và người già.

    Không thể phủ nhận, ẩm thực đường phố là nét văn hóa quen thuộc, hấp dẫn của nhiều đô thị Việt Nam. Tuy nhiên, thói quen lựa chọn món ăn chỉ dựa vào sự tiện lợi và “trend” trên mạng xã hội lại tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho sức khỏe. WHO từng nhấn mạnh rằng các quốc gia đang phát triển, nơi thực phẩm đường phố chiếm tỷ lệ lớn trong bữa ăn của người dân, cần đặc biệt chú trọng quản lý an toàn thực phẩm để giảm gánh nặng bệnh tật không lây nhiễm. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này khi mỗi năm có hàng trăm vụ ngộ độc thực phẩm được ghi nhận, trong đó phần lớn liên quan đến các món ăn chế biến sẵn hoặc bán tại vỉa hè.

    Các chuyên gia dinh dưỡng trong nước khuyến cáo, người tiêu dùng không nên coi lạp xưởng và các sản phẩm chế biến sẵn là món ăn thường xuyên. Việc tiêu thụ chỉ nên ở mức hạn chế, kèm theo chế độ ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt để cân bằng dinh dưỡng. Không nên ăn quá 1–2 cây lạp xưởng nướng đá mỗi ngày, tốt nhất nên sử dụng không quá 1–2 lần mỗi tháng. Nên tự nướng ở nhà, dùng đá sạch, vệ sinh dụng cụ kỹ, nấu chín kỹ để hạn chế vi khuẩn và độc tố sinh ra. Đặc biệt, cần chọn sản phẩm có nhãn mác rõ ràng, ưu tiên thương hiệu uy tín thay vì hàng trôi nổi không đảm bảo.

    Về phía cơ quan quản lý, việc tăng cường thanh kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm soát phụ gia trong sản xuất chế biến thịt và tuyên truyền cho người tiêu dùng về tác hại của thịt chế biến sẵn là rất cần thiết. Chỉ khi kết hợp đồng bộ giữa giám sát của cơ quan chức năng và sự chủ động lựa chọn thông minh của người tiêu dùng, nguy cơ từ các món ăn “gây sốt” như lạp xưởng nướng đá mới có thể được hạn chế.

    Lạp xưởng nướng đá với cách chế biến mới lạ đang mang lại trải nghiệm ẩm thực thú vị cho giới trẻ, nhưng sự “lạ miệng” đó chỉ nên dừng ở mức thử một lần. Để bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần tỉnh táo trước những món ăn đường phố hấp dẫn nhưng tiềm ẩn nhiều hiểm họa, bởi sự tiện lợi và thú vị nhất thời không thể đánh đổi bằng rủi ro bệnh tật lâu dài.

    Theo Vân Thảo (T/h)
    https://vietq.vn/mon-lap-xuong-nuong-da-%E2%80%9Cgay-sot%E2%80%9D-canh-bao-suc-khoe-va-loi-khuyen-cho-nguoi-tieu-dung-d236426.html

    Dụng cụ nhà bếp giá rẻ: Khi nồi chảo âm thầm phát tán chất độc

    Trong năm 2025, nhiều nghiên cứu và cảnh báo quốc tế cho thấy: những bộ nồi, chảo giá rẻ, đặc biệt là loại chống dính kém chất lượng, đang trở thành “sát thủ thầm lặng” ngay trong căn bếp gia đình. Mỗi bữa cơm tưởng chừng an toàn có thể bị “tẩm” thêm vi nhựa, hóa chất độc hại hay kim loại nặng từ chính những dụng cụ nấu nướng hàng ngày.

    Lớp phủ chống dính PTFE (thường gọi là Teflon) vốn phổ biến ở nhiều loại chảo rẻ tiền. Khi nhiệt độ nấu nướng vượt quá 260 °C, lớp phủ này có thể phân hủy, sinh ra khói độc gây triệu chứng giống cảm cúm, thường được gọi là “Teflon flu”. Nguy hiểm hơn, khi bề mặt chống dính bị xước, lớp phủ dễ dàng bong tróc, giải phóng lượng lớn vi nhựa và hạt nano vào thức ăn.

    Một nghiên cứu mới đây từ Úc cho thấy chỉ một vết xước nhỏ trên chảo chống dính cũng có thể làm phát tán tới 9.100 hạt vi nhựa. Nếu chảo bị trầy xước lớn, con số này có thể tăng vọt lên 2,3 triệu hạt. Những hạt siêu nhỏ này có khả năng len lỏi vào máu, mô và cơ quan nội tạng, tích tụ lâu dài gây ra rối loạn nội tiết, suy giảm khả năng sinh sản, thậm chí liên quan tới ung thư.

    Các chuyên gia khuyến cáo, việc sử dụng dụng cụ kim loại khi nấu hoặc chiên rán ở nhiệt độ quá cao là nguyên nhân chính làm lớp chống dính hư hỏng nhanh chóng. Đáng lo hơn, nhiều sản phẩm chống dính giá rẻ vẫn có nguy cơ chứa nhóm hóa chất PFAS – loại “hóa chất vĩnh cửu” khó phân hủy trong môi trường và gây tác động nguy hiểm cho sức khỏe con người.


    Ẩn họa trong căn bếp: Nồi chảo giá rẻ âm thầm ‘đầu độc’ bữa cơm gia đình.

    Nồi chảo kém chất lượng – nguồn phát tán chì, nhôm và kim loại nặng

    Không chỉ dừng ở chảo chống dính, các loại nồi chảo giá rẻ làm từ nhôm, hợp kim nhôm hay men kém chất lượng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Năm 2025, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã phát đi cảnh báo về hiện tượng rò rỉ chì từ một số loại chảo nhôm truyền thống được sử dụng phổ biến ở Nam Á. Những sản phẩm được sản xuất thiếu kiểm soát chất lượng có thể giải phóng lượng chì vượt mức an toàn khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, dẫn đến nguy cơ tổn thương não, hệ thần kinh và suy giảm phát triển ở trẻ em.

    Với nồi nhôm giá rẻ, nếu không có lớp phủ bảo vệ, việc nấu các món ăn có tính axit như canh chua, cà chua, giấm… dễ khiến ion nhôm tan ra và ngấm vào thức ăn. Các nghiên cứu đã chỉ ra sự tích tụ nhôm trong cơ thể có mối liên hệ với các bệnh thoái hóa thần kinh, trong đó có Alzheimer.

    Đáng lo ngại không kém, những loại nồi gang men hoặc chảo inox kém chất lượng đôi khi chứa chì hoặc cadmium trong lớp men tráng. Khi lớp men này bị xước, các kim loại nặng sẽ ngấm trực tiếp vào thức ăn. Về lâu dài, chúng có thể gây đau đầu, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, thậm chí dẫn tới vô sinh hoặc các bệnh mạn tính khác.

    Lựa chọn an toàn cho gian bếp

    Trước những cảnh báo trên, chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên thận trọng khi chọn mua dụng cụ nhà bếp. Thay vì chạy theo giá rẻ, hãy ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm định chất lượng và chứng nhận an toàn. Những lựa chọn an toàn bao gồm nồi gang, chảo thép không gỉ chất lượng cao, ceramic hoặc thủy tinh chịu nhiệt. Đồng thời, nên thay thế dụng cụ khi có dấu hiệu trầy xước, bong tróc và hạn chế nấu ở nhiệt độ quá cao.

    Mỗi chiếc nồi, chiếc chảo trong bếp không chỉ phục vụ bữa ăn mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe cả gia đình. Một quyết định mua sắm tiết kiệm tức thời nhưng thiếu an toàn có thể để lại cái giá đắt cho sức khỏe lâu dài.

    Thanh Hiền
    https://vietq.vn/dung-cu-nha-bep-gia-re-khi-chiec-noi-chiec-chao-am-tham-phat-tan-chat-doc-d236404.html

    2,5 tỷ người dùng Gmail có nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo

    Một nhóm tin tặc đã truy cập được vào cơ sở dữ liệu của Google và hiện đang cố gắng lừa đảo người dùng Gmail và Google Cloud.

    Theo Forbes, mối nguy hiểm dành cho người dùng Gmail bắt nguồn từ cuộc tấn công nhằm vào hệ thống cơ sở dữ liệu Salesforce của Google bởi nhóm tin tặc có tên ShinyHunters.

    Google cũng đã lên tiếng xác nhận về việc các dữ liệu như tên khách hàng và công ty đã bị rò rỉ nhưng mật khẩu vẫn được bảo vệ. Tuy nhiên chính điều này đã khiến người dùng đang sử dụng các dịch vụ của Google như Gmail và Google Cloud có nguy cơ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo.

    Trên Reddit có báo cáo cho thấy người dùng đã nhận được cuộc gọi từ những người tự nhận là nhân viên của Google và thông báo về việc tài khoản của họ bị xâm hại.

    Cảnh báo chiêu trò lừa đảo nhằm vào người dùng Gmail

    Được biết, trong các vụ lừa đảo này, các đối tượng tấn công sẽ cố gắng chiếm đoạt tài khoản Gmail bằng kích hoạt lệnh đặt lại tài khoản của nhạn nhân. Một phương thức tấn công khác là sử dụng phương thức dangling buckets – địa chỉ truy cập đã lỗi thời để đánh cắp dữ liệu hoặc cài đặt phần mềm độc hại vào Google Cloud.

    Theo cảnh báo thì cả hai phương pháp tấn công này đều rất nguy hiểm, đe dọa đến khoảng 2,5 tỷ người dùng Gmail và Google Cloud trên toàn cầu. Mặc dù các công ty, doanh nghiệp mới là mục tiêu chính của tin tặc nhưng cá nhân cũng có thể trở thành nạn nhân.

    Người dùng được khuyến cáo sử dụng công cụ kiểm tra bảo mật của Google để tự động phát hiện lỗ hổng và nhận khuyến nghị bảo mật.

    Bên cạnh đó, cần kích hoạt chương trình bảo vệ nâng cao của Google để tăng cường bảo mật, ngăn chặn tải xuống tệp độc hại và hạn chế quyền truy cập của các ứng dụng không phải của Google.

    Đồng thời, nên sử dụng mã khóa thay thế mật khẩu nhằm bảo vệ tốt hơn trước các cuộc tấn công.

    Đặc biệt khi nhận được liên hệ từ các nhân viên hỗ trợ không thể xác minh danh tính tuyệt đối cảnh giác, không làm theo yêu cầu. Nhân viên Google sẽ không bao giờ liên hệ với người dùng qua điện thoại hoặc email để yêu cầu đặt lại mật khẩu hoặc thực hiện các thay đổi khác cho tài khoản.

    Theo Bảo Linh
    https://vietq.vn/25-ty-nguoi-dung-gmail-co-nguy-co-tro-thanh-nan-nhan-cua-cac-vu-lua-dao-d236298.html

    Nguy cơ từ sản phẩm “giảm cân cấp tốc” bùng nổ trên mạng xã hội

    Trà, cà phê, kẹo, bột uống thậm chí bút tiêm giảm cân đang được quảng bá rầm rộ trên Facebook, TikTok và các sàn thương mại điện tử, với những lời hứa “giảm 5–10 kg trong 1 tuần” mà không cần tập luyện. Tuy nhiên, phía sau trào lưu “giảm cân thần tốc” là hàng loạt cảnh báo từ chuyên gia y tế về nguy cơ suy tim, suy thận, tổn thương gan, não, thậm chí tử vong.

    Khi thực phẩm giảm cân trở thành mối đe dọa sức khỏe

    Thị trường thực phẩm giảm cân đang bùng nổ tại Việt Nam. Chỉ trong vòng một năm (từ 4/2024 đến 3/2025), doanh thu nhóm sản phẩm này trên các sàn thương mại điện tử ước đạt gần 10 tỷ đồng. Điều đáng lo ngại, phần lớn sản phẩm có mức giá rẻ bất thường, chỉ từ 10.000 đến 50.000 đồng, kèm theo các quảng cáo gây sốc như “giảm 10 kg trong 7 ngày” hay “đánh bay mỡ thừa mà không cần tập luyện”.

    Không ít sản phẩm được gắn mác “thảo dược thiên nhiên” nhưng khi kiểm nghiệm lại chứa hoạt chất bị cấm như sibutramine, phenolphthalein. Đây là những chất có thể gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, suy thận cấp, tổn thương gan và nguy cơ đột quỵ. Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai thời gian qua đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê, suy đa tạng sau khi sử dụng cà phê hay trà giảm cân trôi nổi.

    Song song đó, một sản phẩm khác đang nổi lên là “bút tiêm giảm cân”. Những chiếc bút này được quảng cáo giúp “giảm 3–4 kg mỗi tháng” với cam kết an toàn tuyệt đối. Nhưng thực tế, nhiều ca phản ứng phụ nghiêm trọng đã được ghi nhận: dị ứng toàn thân, khó thở, tim đập nhanh, phải nhập viện cấp cứu. Hầu hết bút tiêm đều không rõ nguồn gốc, bao bì in bằng ngoại ngữ và không được cơ quan chức năng cấp phép lưu hành.

    Đáng chú ý, hiện tượng người nổi tiếng tham gia quảng bá khiến cơn sốt giảm cân cấp tốc càng lan nhanh. Một số ca sĩ, DJ đã dùng hình ảnh cá nhân để bán kẹo và bột giảm cân trên mạng xã hội. Cơ quan quản lý đã vào cuộc kiểm tra, nhưng dòng sản phẩm này vẫn được quảng cáo tràn lan, vượt ngoài tầm kiểm soát.


    Các loại trà, cà phê, kẹo, bột giảm cân được rao bán trên mạng với lời quảng cáo “giảm cân thần tốc. (Ảnh minh họa).

    Quản chặt quảng cáo, hướng tới giảm cân an toàn

    Trước thực trạng báo động trên, giới chuyên gia và cơ quan quản lý đều cho rằng cần siết chặt cả đầu vào lẫn khâu phân phối các sản phẩm giảm cân. Nhiều ý kiến đề nghị bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm chức năng và sản phẩm hỗ trợ giảm cân, đồng thời tăng cường hậu kiểm, loại bỏ các sản phẩm trôi nổi hoặc chưa được công bố hợp pháp. Các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội cũng phải chịu trách nhiệm trong việc gỡ bỏ quảng cáo sai sự thật, không để tình trạng thổi phồng công dụng đánh lừa người tiêu dùng.

    Về phía người dân, các chuyên gia y tế nhấn mạnh: giảm cân là quá trình cần sự kiên nhẫn, khoa học và tuyệt đối không thể “đốt cháy giai đoạn”. Dược sĩ, bác sĩ dinh dưỡng khuyến cáo người muốn giảm cân chỉ nên giảm tối đa 1 kg mỗi tuần, hoặc không quá 10% cân nặng trong một tháng. Các biện pháp lành mạnh bao gồm chế độ ăn cân đối (tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, hạn chế đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn) kết hợp vận động thể lực đều đặn.

    Nghiên cứu quốc tế năm 2025 cũng chỉ ra, có tới gần 40% sản phẩm giảm cân “thảo dược” trên thị trường bị làm giả hoặc pha trộn chất nguy hiểm. Trong khi đó, những biện pháp giảm cân dựa trên thay đổi lối sống như dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc và rèn luyện thể thao – vừa bền vững, vừa an toàn hơn rất nhiều.

    Cơn sốt thực phẩm giảm cân cấp tốc phản ánh nhu cầu lớn của người dân về vóc dáng, nhưng đồng thời là hồi chuông cảnh báo về an toàn sức khỏe. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, những viên thuốc, gói bột, cây bút tiêm “giảm cân thần tốc” có thể trở thành hiểm họa cho cả cộng đồng. Người tiêu dùng cần tỉnh táo, lựa chọn đúng cách giảm cân khoa học thay vì chạy theo những lời hứa nguy hiểm trên mạng xã hội.

    Theo Thanh Hiền
    https://vietq.vn/nguy-co-tu-thuc-pham-giam-can-cap-toc-dang-bung-no-tren-mang-xa-hoi-d236366.html

    Trà xanh có thể hỗ trợ hồi phục năng lượng não bộ người già

    Phát hiện mới từ Đại học California Irvine (Mỹ) cho thấy trà xanh có thể góp phần trẻ hóa tế bào não, mở ra hy vọng cho việc phòng ngừa suy giảm trí nhớ và bệnh Alzheimer ở người lớn tuổi.

    Nghiên cứu chỉ ra sự kết hợp giữa vitamin B3 và chất chống oxy hóa chính trong trà xanh mang lại hiệu quả phục hồi nguồn năng lượng tế bào thần kinh.

    Nghiên cứu do Tiến sĩ Gregory Brewer, Giáo sư kỹ thuật y sinh, dẫn đầu và công bố trên tạp chí khoa học GeroScience đã xác định hai hợp chất tự nhiên – nicotinamide (một dạng vitamin B3) và epigallocatechin gallate (EGCG, chất chống oxy hóa chính trong trà xanh) có khả năng khôi phục nguồn năng lượng tế bào thần kinh lão hóa.

    Theo các nhà nghiên cứu, khi tế bào già yếu mất dần năng lượng, khả năng tự dọn dẹp các protein hư hỏng và mảng amyloid beta bị đình trệ, gây ra tình trạng thoái hóa thần kinh và suy giảm nhận thức.

    Thí nghiệm cho thấy chỉ sau 24 giờ xử lý tế bào bằng nicotinamide và EGCG, mức năng lượng GTP (chỉ số thể hiện lượng guanosine triphosphate có trong tế bào) đã trở lại tương đương tế bào trẻ, đồng thời hoạt hóa các protein GTP sẽ giúp tăng cường vận chuyển nội bào và loại bỏ “rác tế bào”. Đặc biệt, hiện tượng stress oxy hóa nguyên nhân thường gặp của lão hóa não cũng giảm rõ rệt.


    Trà xanh rất tốt cho sức khỏe nên uống thường xuyên và đúng cách. Ảnh minh họa

    Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh GTP là nguồn năng lượng quan trọng nhưng ít được chú ý, giữ vai trò điều khiển nhiều chức năng sống còn của tế bào thần kinh. Bổ sung hai hợp chất tự nhiên này có thể mở ra hướng điều trị không dùng thuốc cho suy giảm trí nhớ do tuổi tác. Tuy nhiên, hiệu quả trên cơ thể người thật vẫn cần được kiểm chứng thêm, bởi nicotinamide uống trực tiếp dễ bị bất hoạt trong máu, giảm đáng kể tác dụng.

    Dưới góc độ tiêu dùng, kết quả này gợi mở nhiều hướng ứng dụng thực tế. Uống trà xanh hằng ngày có thể giúp cơ thể hấp thụ EGCG – nguồn chống oxy hóa dồi dào, góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài. Thực phẩm bổ sung vitamin B3 cũng sẵn có, nhưng người cao tuổi nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo liều lượng và độ an toàn. Việc kết hợp trà xanh và vitamin B3 có thể tạo tác động cộng hưởng, song không nên tự ý dùng liều cao khi chưa có hướng dẫn lâm sàng.

    Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, phát hiện này không chỉ là tin vui cho y học mà còn mang đến cho người tiêu dùng thêm lựa chọn chăm sóc não bộ từ sớm, thông qua chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp với các sản phẩm bổ sung hợp lý. Trà xanh – thức uống quen thuộc nay được kỳ vọng trở thành một “người bạn đồng hành” quan trọng trong hành trình bảo vệ trí nhớ và kéo dài tuổi thọ tinh thần.

    Thông tin thêm về tác dụng của trà xanh, Tiến sĩ Howard Sesso, Phó Giáo sư y khoa tại Trường Y Harvard (Hoa Kỳ) cho biết, trà xanh là loại đồ uống phổ biến và được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe. Trà xanh là nguồn cung cấp tốt các hợp chất được gọi là catechin và epicatechin. Catechin (chất chống oxy hóa) trong trà xanh giúp chống viêm và ngăn ngừa bệnh đái tháo đường, đồng thời cải thiện trí nhớ và sức khỏe tim mạch. Loại đồ uống này cũng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như giúp giảm lo âu, hạ mỡ máu, bảo vệ sức khỏe não bộ, giữ xương khỏe mạnh và thậm chí giúp sống lâu hơn.

    Hơn 5.000 nghiên cứu đã được công bố về trà xanh và bệnh ung thư, bao gồm các thử nghiệm lâm sàng ở người, nghiên cứu dựa trên dân số và phân tích trong phòng thí nghiệm. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng đặc tính chống viêm của trà xanh có thể làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư và nguy cơ ung thư tái phát.

    Một số nghiên cứu chỉ ra rằng trà xanh có thể làm giảm mức mỡ máu xấu (LDL), giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim, đau tim và đột quỵ. Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy những người uống từ 2-4 tách trà xanh mỗi ngày có thể giảm nguy cơ đột quỵ tới 24%. Trà xanh cũng có các flavonoid bảo vệ tim khác gọi là quercetin và theaflavin. Flavonoid mở các mạch máu và giữ cho chúng linh hoạt, giúp máu lưu thông dễ dàng hơn.

    Tuy nhiên để nhận được những tác dụng tốt khi dùng trà xanh, các chuyên gia cho rằng, để nhận biết và lựa chọn trà ngon, người sành trà thường dựa vào năm yếu tố chính: ngoại hình, nước tráng trà, mùi hương, màu sắc và vị trà.

    Về ngoại hình, trà chất lượng thường sạch, nguyên lá, không vụn; khi pha, lá trà nở đều như hình dáng ban đầu, vẫn giữ hương thơm tự nhiên. Trà thượng hạng thường là loại một búp một lá, tiếp đến là hai lá và ba lá, tuy nhiên một số loại ba lá vẫn được coi là cao cấp nhờ hương và vị hài hòa.

    Nước tráng trà cũng phản ánh chất lượng. Nếu trong và sạch là trà tốt, còn nếu đục, nhiều cặn thì dễ là trà pha trộn kém phẩm chất. Mùi hương là tiêu chí quan trọng, trà ngon thường có hương dịu, trong lành; ngược lại, mùi hắc hoặc nồng nặc hóa chất cho thấy trà không an toàn.

    Về màu sắc nước trà, loại tốt thường có màu xanh nhạt hoặc vàng mật ong trong veo, bền màu, không đổi sau nhiều giờ; còn trà kém thường đục, xanh đậm bất thường và nhanh đổi màu. Khi thưởng thức, trà ngon thường có vị chát nhẹ ban đầu, sau đó để lại hậu ngọt ở cuống họng, kéo dài và dễ chịu.

    Ngoài việc chọn trà, khâu bảo quản cũng quyết định chất lượng vì vậy nên dùng hộp kim loại hoặc túi nhôm kín, cất nơi khô ráo, mát mẻ, tốt nhất trong ngăn mát tủ lạnh ở 0 – 5 độ C để giữ được hương vị lâu dài. Như vậy, để có chén trà thơm ngon, an toàn, người tiêu dùng cần chú ý từ khâu chọn lá trà, quan sát màu nước, cảm nhận hương vị đến cách bảo quản đúng chuẩn.

    Vân Thảo (T/h)
    https://vietq.vn/phat-hien-cong-dung-moi-cua-tra-xanh-co-the-ho-tro-hoi-phuc-nang-luong-nao-bo-nguoi-gia-d236299.html

    Phụ gia thực phẩm có thực sự đáng lo? Hiểu đúng để tiêu dùng an toàn

    Trên mạng xã hội, nhiều bài viết cảnh báo phụ gia trong thực phẩm là nguy hại. Nhưng theo chuyên gia, yếu tố quyết định không phải cái tên hay nguồn gốc, mà chính là liều lượng và cách sử dụng ở mức cho phép, chúng hoàn toàn an toàn và có lợi.

    Theo Politifact – trang báo chuyên kiểm chứng sự thật của Mỹ, các loại phụ gia thực phẩm ghi trên nhãn đều an toàn để tiêu thụ trong một lượng nhất định, chứ không “đáng sợ” hay “nguy hiểm” như nhiều bài đăng trên mạng xã hội thường cố tình thổi phồng để thu hút người xem.

    Nếu tra cứu trên Google sẽ thấy trisodium phosphate (TSP) là một loại phụ gia thực phẩm (mã số INS 339) với tác dụng chính là điều chỉnh độ pH, giúp môi trường thực phẩm ổn định (không quá axit hay kiềm), đồng thời có vai trò như chất tạo men trong bánh, ngũ cốc hay chất nhũ hóa/bảo quản trong một số sản phẩm chế biến. Điểm gây hiểu lầm là chất này cũng thường xuất hiện trong quảng cáo sản phẩm tẩy rửa hạng nặng, xử lý bề mặt tường trước khi sơn. Dạng bột của nó có thể gây kích ứng da, mắt hoặc ngộ độc nếu tiếp xúc hoặc sử dụng với liều lượng lớn.


    Phụ gia thực phẩm nếu sử dụng đúng sẽ an toàn. Ảnh minh họa

    Thực tế, TSP cũng có mặt trong ngũ cốc ăn sáng, phô mai, nước ngọt hay bánh nướng. Ở liều lượng nhỏ, cả Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đều xác nhận chất này an toàn, có tác dụng kiểm soát độ pH và hỗ trợ tạo độ xốp cho thực phẩm.

    “Nhiều phụ gia thực phẩm có tên gọi giống với các sản phẩm công nghiệp, nhưng chính nồng độ mới là yếu tố quyết định”, bà Jessica Steier, chuyên gia y tế công cộng và Giám đốc tổ chức khoa học Unbiased Science, nhấn mạnh. Theo bà, phụ gia dùng trong thực phẩm đã được tinh chế kỹ, chỉ sử dụng ở liều rất nhỏ và có chức năng rõ ràng như điều chỉnh pH hoặc bảo quản. Nói cách khác, độc tính ở liều cao không đồng nghĩa với nguy hiểm ở liều thấp.

    Không chỉ liều lượng, con đường tiếp xúc cũng ảnh hưởng đến mức độ an toàn. Có chất bôi ngoài da thì vô hại nhưng lại gây hại nếu ăn vào; ngược lại, có chất an toàn qua đường ăn uống nhưng lại nguy hiểm nếu hít phải. “Con đường tiếp xúc rất quan trọng khi xem xét độc tính”, ông Norbert Kaminski, chuyên gia độc chất học và Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nguyên liệu an toàn thuộc Đại học bang Michigan, cho biết.

    Trên mạng xã hội, nhiều KOL thường cảnh báo về hóa chất ở liều cao, nhưng lại bỏ qua thực tế rằng trong thực phẩm, chúng chỉ được sử dụng ở lượng cực nhỏ và có sự quản lý chặt chẽ. Thậm chí, FDA còn đặt ra ngưỡng “an toàn” thấp hơn nhiều lần so với mức đã thử nghiệm trên động vật, nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho con người.

    Đôi khi, những cảnh báo còn xoáy vào các chất ô nhiễm “vô tình lẫn” trong thực phẩm. Thực tế, dấu vết kim loại nặng như asen, chì, cadmium hay thủy ngân vẫn có thể xuất hiện do tồn tại tự nhiên trong đất, nước và không khí – kể cả trong nông sản hữu cơ. “Những nguyên tố này vốn dĩ là một phần của vỏ Trái đất. Việc cố gắng tránh chúng tuyệt đối có thể khiến loại bỏ cả những thực phẩm bổ dưỡng, trong khi lợi ích sức khỏe thu được không đáng kể”, bà Steier nói thêm.

    Theo Bệnh viện Vinmec, tất cả phụ gia thực phẩm đều phải trải qua đánh giá nghiêm ngặt về độ an toàn trước khi được phép sử dụng. Sau đó, chúng chỉ được phép dùng trong một số sản phẩm nhất định và với liều lượng giới hạn, dựa trên mức lượng tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được (ADI) mà EFSA tính toán từ các thử nghiệm khoa học. ADI là lượng có thể tiêu thụ hàng ngày suốt đời mà không gây nguy cơ đáng kể cho sức khỏe.

    Các phụ gia đã được phê duyệt đều có mã số riêng đi kèm chữ E, cho thấy chúng đã được chấp nhận sử dụng trong Liên minh châu Âu. Ngay cả khi được phê duyệt, những chất này vẫn phải trải qua kiểm tra định kỳ để đảm bảo duy trì tính an toàn. Trên nhãn thực phẩm, danh sách thành phần luôn nêu rõ hầu hết các phụ gia có mặt, giúp người tiêu dùng chủ động lựa chọn.

    Quản lý phụ gia thực phẩm: Chỉ an toàn khi dùng đúng quy định

    Ngày 30/8/2019, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 24/2019/TT-BYT, có hiệu lực từ 16/10/2019, nhằm siết chặt quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm tại Việt Nam. Theo đó, hơn 400 loại phụ gia được phép sử dụng đã được công bố kèm theo mức giới hạn tối đa trong từng nhóm thực phẩm.

    Thông tư quy định rõ: phụ gia chỉ được dùng khi thực sự cần thiết, với lượng nhỏ nhất để đạt hiệu quả kỹ thuật, đồng thời không làm thay đổi bản chất của thực phẩm. Doanh nghiệp phải tuân thủ nguyên tắc Thực hành sản xuất tốt (GMP), nghĩa là không được tùy tiện cho thêm phụ gia, cũng không được dùng vượt quá hàm lượng cho phép. Đặc biệt, phụ gia có thể được đưa vào gián tiếp thông qua nguyên liệu đầu vào, nhưng tổng lượng phải nằm trong mức giới hạn an toàn.

    Các cơ sở sản xuất, kinh doanh phụ gia thực phẩm còn phải thực hiện tự công bố sản phẩm trước khi lưu hành. Với những phụ gia hỗn hợp hoặc loại mới, bắt buộc phải đăng ký bản công bố tại Cục An toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, việc ghi nhãn cũng phải tuân theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa, đảm bảo người tiêu dùng nhận biết rõ thành phần sản phẩm. Vi phạm các quy định này sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm.

    Theo Vân Thảo (T/h)
    https://vietq.vn/phu-gia-thuc-pham-co-thuc-su-dang-lo-hieu-dung-de-tieu-dung-an-toan-d236321.html

    Một chiếc cốc có thể hủy hoại sức khỏe nếu dùng sai cách

    Người Việt vốn có thói quen uống nước ấm, thậm chí nước sôi vừa rót ra, nhưng không phải loại cốc nào cũng thích hợp để sử dụng. Theo các chuyên gia, có ít nhất 5 loại cốc tuyệt đối không nên rót nước sôi nếu không muốn “nuôi” hóa chất độc hại trong cơ thể.

    Đầu tiên là loại cốc băng tuyết ánh kim, thường gọi là “cốc băng tuyết laser”, xuất hiện phổ biến tại siêu thị và các sàn thương mại điện tử. Bề ngoài lấp lánh khiến nhiều người lầm tưởng đây là lựa chọn an toàn nhưng thực chất lớp phủ ánh kim là sơn kim loại có chứa hóa chất độc hại. Khi tiếp xúc với nước nóng, kim loại nặng trong lớp sơn dễ bong ra, hòa tan vào nước và đi thẳng vào cơ thể, lâu dần tích tụ gây hại cho gan và thận.

    Một loại cốc tưởng như vô hại khác là cốc tráng men sứt mẻ. Gắn liền với ký ức nhiều người từ thập niên 70-80, sản phẩm này được “hồi sinh” nhờ phong trào hoài cổ. Tuy nhiên, lớp men phủ đã xuống cấp dễ bong tróc, để lộ phần kim loại bên trong tiếp xúc trực tiếp với nước sôi. Khi đó, các kim loại nặng như chì, nhôm có thể thôi nhiễm vào nước, gây tổn thương gan và rối loạn quá trình trao đổi chất.

    Không chỉ cốc kim loại cũ, cốc inox cũng tiềm ẩn nguy cơ nếu không phải inox thực phẩm chuẩn 304 hoặc 316. Nhiều sản phẩm giá rẻ được làm từ inox công nghiệp chứa tạp chất kim loại, khi gặp nhiệt độ cao sẽ giải phóng độc tố. Người tiêu dùng có thể thử bằng cách ngâm cốc inox trong trà nóng hoặc nước muối loãng 24 giờ, nếu xuất hiện gỉ sét thì chắc chắn đó là loại kém chất lượng, không an toàn để uống nước.


    Những chiếc cốc xinh xắn tiềm ẩn nguy cơ biến nước sôi thành nước độc. (Ảnh minh họa).

    Cốc nhựa vốn tiện lợi và nhiều màu sắc cũng là “cái bẫy” khó lường. Phần lớn chúng được sản xuất từ nhựa polycarbonate (PC) không chịu được nhiệt cao. Khi rót nước nóng trên 80°C, nhựa PC có thể giải phóng Bisphenol A (BPA) – một hóa chất nguy hiểm gây rối loạn nội tiết, làm tăng nguy cơ vô sinh và đặc biệt có hại cho phụ nữ, trẻ em.

    Ngay cả cốc gốm sứ, loại thường được coi là an toàn cũng không hoàn toàn vô hại. Với những sản phẩm phủ men màu vẽ sau khi nung, lớp men này thường chứa chì và kim loại nặng. Khi gặp nước sôi, chúng dễ hòa tan, khiến nước uống bị nhiễm độc. Các loại cốc này thường có giá rẻ, màu sắc sặc sỡ, dễ đánh lừa thị giác người tiêu dùng, nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.

    Có thể thấy, một chiếc cốc xinh xắn không đồng nghĩa với sự an toàn. Đừng vì rẻ, đẹp hay tiện lợi mà vô tình biến thói quen uống nước hàng ngày thành hành động đưa chất độc vào cơ thể. Người tiêu dùng cần tỉnh táo lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đạt chuẩn an toàn thực phẩm.

    Tại Việt Nam, cơ quan quản lý đã ban hành QCVN 12-1:2011/BYT về an toàn vệ sinh đối với vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, trong đó cấm tuyệt đối việc sử dụng sơn chứa chì, cadimi hoặc nhựa không đạt chuẩn để sản xuất cốc, bát, đĩa. Bộ Y tế cũng thường xuyên khuyến cáo người dân không sử dụng vật dụng trôi nổi, không rõ nguồn gốc nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng.

    Rõ ràng, chỉ một thói quen nhỏ trong sinh hoạt có thể để lại hệ lụy lớn cho sức khỏe. Đừng đánh đổi sự an toàn lâu dài chỉ vì vài phút tiện lợi hay sở thích cá nhân, bởi một chiếc cốc không đảm bảo có thể biến nước lành thành “nước độc” ngay trên bàn ăn của mỗi gia đình.

    Theo Thanh Hiền
    https://vietq.vn/mot-chiec-coc-co-the-huy-hoai-suc-khoe-neu-dung-sai-cach-d236306.html

    Nghiên cứu mới: Ăn 1–2 quả trứng mỗi ngày giúp xương chắc khỏe hơn

    Trứng từng bị coi là thực phẩm làm tăng cholesterol, nhưng nghiên cứu mới cho thấy ăn 1–2 quả trứng mỗi ngày không chỉ an toàn mà còn giúp xương chắc khỏe hơn.

    Trong nhiều năm, trứng từng là thực phẩm gây tranh cãi. Không ít người lo ngại ăn trứng đặc biệt là lòng đỏ, có thể làm tăng cholesterol trong máu và dẫn đến nguy cơ bệnh tim mạch. Chính vì thế, nhiều gia đình hạn chế tối đa thậm chí loại bỏ trứng khỏi khẩu phần hằng ngày. Thế nhưng những phát hiện khoa học gần đây đã đảo ngược hoàn toàn quan điểm này, chỉ ra rằng trứng không chỉ an toàn hơn so với suy nghĩ trước đây mà còn là nguồn dinh dưỡng quý giá, đặc biệt giúp tăng cường sức khỏe xương và hỗ trợ cơ thể duy trì sự cân bằng tổng thể.

    Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Food & Function đã mang lại những dữ liệu đáng chú ý. Các nhà khoa học từ Đại học Alberta (Canada) phối hợp cùng Trường Y tế Công cộng Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu dinh dưỡng và sức khỏe của 19.208 người trưởng thành tại Mỹ trong vòng 10 năm, dựa trên Khảo sát Dinh dưỡng và Sức khỏe Quốc gia (NHANES).

    Kết quả khiến nhiều người bất ngờ, những ai ăn trung bình 1,5 quả trứng mỗi ngày có mật độ xương cao hơn rõ rệt so với những người không ăn trứng. Cụ thể, nhóm này có mật độ xương đùi cao hơn tới 72% và mật độ xương cột sống cao hơn 83%. Điều này chứng tỏ thói quen ăn trứng điều độ có thể góp phần trực tiếp vào việc duy trì hệ xương chắc khỏe, giảm nguy cơ loãng xương và các bệnh lý liên quan.


    Ăn trứng rất tốt cho sức khỏe, nên bổ sung thường xuyên. (Ảnh minh họa)

    Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh lợi ích của trứng không chỉ nằm ở lượng protein dồi dào mà còn đến từ các dưỡng chất thiết yếu khác. Trong một quả trứng có sự hiện diện của canxi, magiê, phốt pho và kẽm – những khoáng chất đóng vai trò nền tảng trong quá trình hình thành, duy trì và phục hồi cấu trúc xương.

    Bên cạnh đó, vitamin D trong trứng giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn, còn vitamin K1 góp phần duy trì độ bền chắc và dẻo dai của hệ xương. Khi kết hợp cùng protein chất lượng cao, các thành phần này tạo nên “gói dinh dưỡng” hoàn chỉnh, giúp lý giải tại sao ăn trứng mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe xương.

    Điều thường khiến nhiều người băn khoăn là cholesterol trong lòng đỏ trứng. Trong thời gian dài, cholesterol bị coi là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến bệnh tim mạch, khiến trứng bị gắn mác “thực phẩm nên hạn chế”. Thế nhưng, theo nhiều phân tích gần đây, cholesterol trong thực phẩm chỉ ảnh hưởng nhỏ đến mức cholesterol trong máu.

    Tiến sĩ Corinne Chicheportiche-Ayache, chuyên gia dinh dưỡng người Pháp cho biết những người trưởng thành khỏe mạnh hoàn toàn có thể ăn tới 2 quả trứng mỗi ngày mà không làm tăng đáng kể cholesterol trong máu. Nguy cơ chỉ thực sự đáng lo khi khẩu phần ăn giàu chất béo bão hòa, thiếu cân đối và ít chất xơ. Vì vậy, trứng có thể được bổ sung vào chế độ ăn thường xuyên, miễn là kết hợp hợp lý với rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh.

    Thực tế, trứng còn có nhiều lợi ích khác ngoài việc bảo vệ xương. Đây là nguồn protein dễ tiêu hóa, giúp duy trì cơ bắp và cung cấp năng lượng bền vững. Trứng cũng chứa các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin, hỗ trợ thị lực và bảo vệ mắt khỏi tác hại của ánh sáng xanh.

    Ngoài ra, vitamin nhóm B trong trứng tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp cơ thể hoạt động hiệu quả hơn. Nhờ sự phong phú về dưỡng chất, trứng được xem là thực phẩm “đa năng”, vừa dễ chế biến, vừa phù hợp với nhiều lứa tuổi.

    Để tận dụng tối đa lợi ích của trứng, các chuyên gia khuyến nghị nên lựa chọn phương pháp chế biến nhẹ nhàng. Luộc lòng đào, chần hoặc làm trứng khuấy sẽ giữ lại nhiều dưỡng chất hơn so với chiên rán ở nhiệt độ cao. Thói quen nấu chín kỹ quá mức không chỉ làm mất vitamin mà còn khiến protein bị biến tính, giảm giá trị dinh dưỡng.

    Người tiêu dùng cũng nên chú ý kết hợp trứng với rau xanh, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt và dầu thực vật như dầu ô liu để có bữa ăn cân đối. Một bữa sáng với trứng luộc kèm salad hoặc ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp cơ thể no lâu, hạn chế tình trạng thèm ăn vặt trong ngày.

    Ngoài ra, việc bổ sung trứng nên được điều chỉnh linh hoạt tùy theo tình trạng sức khỏe và nhu cầu dinh dưỡng của từng người. Người khỏe mạnh có thể ăn từ 1 đến 2 quả mỗi ngày. Người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao nên tham khảo ý kiến bác sĩ dinh dưỡng để có khẩu phần phù hợp. Trẻ em và người già cũng có thể ăn trứng thường xuyên, nhưng nên chú ý cách chế biến dễ tiêu hóa, chẳng hạn như trứng luộc mềm hoặc hấp.

    Một lưu ý quan trọng khác là chọn trứng tươi, có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn. Không nên ăn trứng sống hoặc trứng lòng đào đối với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hay người có hệ miễn dịch yếu vì dễ bị nhiễm vi khuẩn salmonella. Khi mua, người tiêu dùng nên kiểm tra hạn sử dụng, vỏ trứng không bị nứt, không có mùi lạ. Bảo quản trứng ở ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong vòng 2–3 tuần sau khi mua để giữ chất lượng tốt nhất.

    Từ chỗ từng bị nghi ngờ, trứng ngày nay đã được nhìn nhận lại như một thực phẩm bổ dưỡng, giá thành phải chăng và dễ dàng xuất hiện trong mọi căn bếp. Việc ăn đều đặn 1–2 quả trứng mỗi ngày, trong khuôn khổ chế độ ăn đa dạng và lành mạnh, có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe. Với những bằng chứng khoa học mới nhất, người tiêu dùng có thể yên tâm hơn khi bổ sung trứng vào thực đơn hằng ngày, vừa tốt cho xương, vừa hỗ trợ cơ thể duy trì sự dẻo dai, năng động và khỏe mạnh.

    Theo Vân Thảo (T/h)
    https://vietq.vn/nghien-cuu-moi-an-12-qua-trung-moi-ngay-an-toan-va-giup-xuong-chac-khoe-hon-d236244.html

    Cẩn trọng khi dùng thuốc trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ

    Nhiều bà mẹ cần dùng thuốc khi nuôi con bằng sữa mẹ, song nếu không thận trọng có thể ảnh hưởng đến trẻ. Vậy sử dụng thuốc thế nào để an toàn cho cả mẹ và bé?

    Nuôi con bằng sữa mẹ mang lại nhiều lợi ích về dinh dưỡng, miễn dịch và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trong giai đoạn này cần được cân nhắc cẩn trọng nhằm hạn chế nguy cơ thuốc bài tiết qua sữa gây ảnh hưởng đến trẻ.

    Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (thành phố Hồ Chí Minh), hầu hết thuốc dùng đường toàn thân đều có khả năng đi vào sữa mẹ, dù với hàm lượng rất nhỏ. Đối với trẻ khỏe mạnh, đặc biệt là trên 6 tháng tuổi, lượng thuốc này thường không đáng lo ngại. Nhưng với trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh lý về gan, thận, nguy cơ bị ảnh hưởng sẽ cao hơn nhiều.

    Phần lớn các thuốc điều trị bệnh thông thường hoặc mạn tính có thể dùng an toàn trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ. Lợi ích điều trị cho mẹ thường vượt trội so với rủi ro tiềm ẩn cho trẻ. Tuy vậy, một số thuốc có chống chỉ định rõ ràng do nguy cơ gây ức chế thần kinh trung ương, suy hô hấp, ức chế tạo máu hoặc độc tính tích lũy.


    Trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ nên thận trọng nếu phải dùng thuốc điều trị bệnh. Ảnh minh họa

    Điều quan trọng là không phải hễ dùng thuốc là phải ngừng cho trẻ bú sữa mẹ. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chọn thuốc an toàn hơn, điều chỉnh liều dùng hoặc hướng dẫn uống thuốc ngay sau khi trẻ bú để giảm tối đa lượng thuốc đi vào sữa ở cữ tiếp theo. Nếu bắt buộc phải tạm dừng, bác sĩ có thể khuyên mẹ vắt sữa và bỏ đi để duy trì nguồn sữa, giúp tuyến sữa hoạt động bình thường và sẵn sàng cho bé bú lại sau khi ngưng thuốc.

    Một số nhóm thuốc được đánh giá là an toàn khi sử dụng trong thời kỳ này gồm: thuốc giảm đau thông dụng (acetaminophen, ibuprofen), kháng sinh thường dùng (amoxicillin, cephalexin), thuốc kháng histamin thế hệ mới (loratadine, fexofenadine), thuốc chống trầm cảm (sertraline, paroxetine), thuốc nhuận tràng docusate… Ngược lại, các loại thuốc tránh thai chứa estrogen có thể làm giảm tiết sữa nên cần cân nhắc lựa chọn phù hợp.

    Các chuyên gia cũng lưu ý, mẹ tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc, kể cả thảo dược hay thực phẩm chức năng chưa rõ độ an toàn. Trong quá trình điều trị, cần theo dõi sát phản ứng của trẻ; nếu trẻ có biểu hiện bất thường như quấy khóc nhiều, phát ban, bỏ bú hay rối loạn tiêu hóa, cần đưa đi khám ngay.

    Trường hợp mẹ biết trước sẽ phải dùng thuốc trong thời gian nhất định, việc vắt sữa và trữ đông từ sớm là giải pháp hữu ích để đảm bảo nguồn sữa an toàn cho bé. Nhờ vậy, trẻ vẫn được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ trong khi mẹ điều trị.

    Tóm lại, việc dùng thuốc trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ cần sự cân nhắc giữa lợi ích điều trị cho mẹ và sự an toàn của trẻ. Tham khảo ý kiến bác sĩ, lựa chọn thuốc phù hợp và sử dụng đúng cách chính là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

    Tiêu chuẩn chất lượng thuốc: Nền tảng bảo đảm an toàn điều trị

    Tiêu chuẩn chất lượng thuốc và nguyên liệu làm thuốc là căn cứ quan trọng để bảo đảm an toàn, hiệu quả trong điều trị. Theo Văn bản hợp nhất số 06/VBHN-BYT năm 2020, đây là hệ thống quy định về đặc tính kỹ thuật, bao gồm các chỉ tiêu, mức chất lượng, phương pháp kiểm nghiệm và yêu cầu quản lý liên quan đến chất lượng thuốc.

    Trên thực tế, tiêu chuẩn chất lượng thuốc phải tuân thủ theo các quy định hiện hành, được xây dựng dựa trên nhiều nguồn chuẩn mực khác nhau. Trước hết là Dược điển Việt Nam, nơi quy định chi tiết các tiêu chuẩn về đặc tính vật lý, hóa học, vi sinh đối với nguyên liệu và thành phẩm thuốc. Trong trường hợp chưa có quy định cụ thể, các dược điển quốc tế như USP (Hoa Kỳ), BP (Anh) hay EP (châu Âu) thường được viện dẫn để áp dụng.

    Cùng với đó, nguyên tắc Thực hành tốt (GxP) giữ vai trò không thể thiếu. Tiêu biểu là GMP – Thực hành sản xuất tốt, nhằm bảo đảm thuốc được sản xuất trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt, tránh sai sót và nhiễm chéo. Tiếp đến là GLP – Thực hành kiểm nghiệm tốt, bảo đảm các phép thử đạt độ chính xác và độ tin cậy cao; GDP – Thực hành phân phối tốt, giúp duy trì chất lượng thuốc trong quá trình bảo quản và lưu thông.

    Ngoài ra, với thuốc generic, yêu cầu thử nghiệm sinh học nhằm chứng minh tính tương đương sinh học so với thuốc gốc cũng là một tiêu chuẩn bắt buộc, để bảo đảm thuốc thay thế có hiệu quả điều trị tương tự. Như vậy, hệ thống tiêu chuẩn chất lượng thuốc không chỉ là những quy định kỹ thuật khô khan, mà chính là hàng rào bảo vệ an toàn cho người bệnh, góp phần nâng cao uy tín của ngành dược và niềm tin trong cộng đồng.

    Theo Vân Thảo
    https://vietq.vn/can-trong-khi-dung-thuoc-trong-giai-doan-nuoi-con-bang-sua-me-d236207.html

    Nguy cơ mất thị lực vì thói quen sử dụng dung dịch nhỏ mắt tại nhà, dùng sao cho đúng?

    Một thói quen phổ biến tưởng chừng vô hại nhưng thực chất lại tiềm ẩn nhiều nguy hiểm khi tự ý dùng thuốc nhỏ mắt tại nhà mỗi khi thấy mắt đau hoặc khó chịu. Không ít bệnh nhân đã phải đối diện nguy cơ mất thị lực chỉ vì sự chủ quan này.

    Mới đây, tại phòng khám Mắt, Trung tâm Y tế khu vực Tân Sơn (Phú Thọ), các bác sĩ tiếp nhận một bệnh nhân nữ trong tình trạng mắt đỏ, đau nhức dữ dội và thị lực giảm sút rõ rệt. Người bệnh cho biết đã tự mua thuốc nhỏ mắt và sử dụng liên tục trong bảy ngày với hy vọng bệnh thuyên giảm.

    Trái lại, tình trạng ngày càng nghiêm trọng, khiến bệnh nhân buộc phải nhập viện. Kết quả thăm khám cho thấy người này mắc viêm loét giác mạc – căn bệnh nguy hiểm có thể để lại sẹo giác mạc, gây suy giảm thị lực vĩnh viễn, thậm chí dẫn tới mù lòa nếu không được can thiệp kịp thời.

    Trường hợp tại Phú Thọ không phải là cá biệt. Trước đó, tại Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, một phụ nữ 55 tuổi nhập viện trong tình trạng một bên mắt gần như mất hoàn toàn thị lực. Bệnh nhân cho biết trong suốt gần hai năm đã tự mua thuốc nhỏ mắt ngoài quầy, dùng hằng ngày mà không hề biết đó là loại chứa corticoid. Đây là nhóm thuốc có tác dụng che lấp triệu chứng nhanh chóng, khiến người bệnh tưởng như mắt đã khỏe hơn, song thực chất lại âm thầm phá hủy giác mạc. Khi đến bệnh viện, mắt đã tổn hại nghiêm trọng và hầu như không thể phục hồi.

    Các bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa cảnh báo, rất nhiều loại thuốc nhỏ mắt trên thị trường có thành phần đặc trị, trong đó không ít loại chứa corticoid hoặc kháng sinh mạnh. Nếu tự ý dùng kéo dài mà không có chỉ định y tế, thuốc sẽ làm mờ triệu chứng ban đầu, khiến bệnh diễn tiến âm thầm và nghiêm trọng hơn, làm khó cho việc điều trị sau này. Người dân cần đặc biệt cảnh giác khi mắt đỏ kéo dài, đau nhức, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng hay thị lực mờ dần. Những dấu hiệu này đều có thể là biểu hiện của bệnh lý nguy hiểm và bắt buộc phải được khám, chẩn đoán tại cơ sở y tế.


    Không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt tại nhà mà không dựa vào tình trạng bệnh cụ thể. Ảnh minh họa

    Thực tế, không ít người tiêu dùng có tâm lý coi nhẹ sức khỏe đôi mắt, thường tự mua các loại thuốc nhỏ ngoài quầy vì nghĩ rằng chỉ để làm dịu hay đỡ mỏi. Theo các chuyên gia, việc lựa chọn sản phẩm nhỏ mắt phải dựa trên tình trạng cụ thể. Với mắt khô, mệt mỏi do dùng máy tính, có thể sử dụng các loại nước mắt nhân tạo như Systane Ultra, vốn chứa polyethylene glycol và propylene glycol giúp bôi trơn và giảm kích ứng.

    Một số sản phẩm có bổ sung vitamin như V.Rohto Vitamin hay Eyemiru 40EX cũng thích hợp để làm dịu và bảo vệ mắt khi làm việc nhiều giờ trước màn hình. Tuy nhiên, đây chỉ là các loại dung dịch hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị. Khi mắt có dấu hiệu viêm nhiễm, sưng đỏ hoặc đau nhức, người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các thuốc chứa kháng sinh hay corticoid như Polydexa, Neodex. Nhóm thuốc này chỉ được dùng theo đơn của bác sĩ, bởi nếu lạm dụng có thể gây tăng nhãn áp, tổn thương giác mạc và dẫn tới mù lòa.

    Một vấn đề khác là nhiều người sử dụng thuốc nhỏ mắt không đúng cách. Theo khuyến cáo, trước khi nhỏ phải rửa tay sạch, giữ khoảng cách lọ với mắt từ 1–2 cm để tránh đầu lọ chạm trực tiếp vào bề mặt mắt. Sau khi mở nắp, thuốc chỉ nên dùng trong khoảng 15 đến 30 ngày tùy sản phẩm; nếu quá hạn, dung dịch có thể bị nhiễm khuẩn, gây hại thay vì bảo vệ mắt. Người dân cũng không nên dùng chung thuốc nhỏ mắt để phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn và nấm.

    Giới chuyên môn nhấn mạnh, mắt là cơ quan tinh vi và vô cùng nhạy cảm. Chỉ một sai lầm nhỏ trong việc điều trị có thể để lại di chứng suốt đời. Bởi vậy, khi xuất hiện triệu chứng bất thường, cách tốt nhất là đi khám chuyên khoa để được chỉ định thuốc phù hợp. Ngay cả với những người làm việc trong môi trường khói bụi, ánh sáng mạnh hoặc thường xuyên tiếp xúc với màn hình, việc khám mắt định kỳ cũng là biện pháp cần thiết để bảo vệ thị lực lâu dài.

    Hai ca bệnh điển hình tại Phú Thọ và Đà Nẵng là lời cảnh báo sâu sắc rằng, thói quen tự ý dùng thuốc nhỏ mắt tưởng chừng vô hại lại có thể dẫn đến hậu quả khôn lường. Sự chủ quan trong chăm sóc đôi mắt – cửa sổ tâm hồn của mỗi người hoàn toàn có thể khiến họ phải trả giá bằng chính thị lực của mình. Để đôi mắt luôn sáng khỏe, không có lựa chọn nào an toàn hơn việc lắng nghe lời khuyên của bác sĩ, dùng thuốc đúng cách và đúng chỉ định, tránh xa thói quen tự điều trị vốn đã và đang cướp đi ánh sáng của nhiều người.

    Khi mua cần quan tâm tới chất lượng thuốc nhỏ mắt bởi đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả điều trị và sức khỏe của người tiêu dùng. Ngoài ra cần nắm vững các thông tin về thành phần, cách sử dụng, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng. Không nên sử dụng thuốc nhỏ mắt đã hết hạn sử dụng vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả và an toàn cho mắt. Để tránh ô nhiễm, người dùng cần rửa tay sạch sẽ trước khi nhỏ thuốc vào mắt. Đầu ống nhỏ có thể bị ô nhiễm nếu chạm vào bất kỳ bề mặt nào, do đó cần giữ cho đầu ống nhỏ sạch sẽ.

    Thuốc nhỏ mắt cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Một số sản phẩm có thể yêu cầu bảo quản trong tủ lạnh. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đỏ, ngứa hoặc đau mắt sau khi sử dụng thuốc, người tiêu dùng cần ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ.

    Theo Vân Thảo (T/h)
    https://vietq.vn/suyt-mat-thi-luc-vi-thoi-quen-su-dung-thuoc-nho-mat-tai-nha-bac-si-chi-cach-dung-an-toan-d236213.html