Mới đây, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Quyết định số 263 phê duyệt hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025-2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hình thành cơ chế kiểm soát phát thải bắt buộc tại Việt Nam.
Theo Quyết định này, 110 cơ sở sản xuất thuộc ba nhóm ngành có mức phát thải lớn gồm nhiệt điện, xi măng và sắt thép chính thức được giao hạn ngạch phát thải. Trong đó có 34 nhà máy nhiệt điện, 51 cơ sở sản xuất xi măng và 25 cơ sở sản xuất sắt thép. Tổng lượng hạn ngạch được phân bổ cho năm 2025 là hơn 243 triệu tấn CO₂ tương đương, hạn ngạch cho năm 2026 vào khoảng gần 268,4 triệu tấn CO₂ tương đương. Việc phân bổ thí điểm này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng dữ liệu và kinh nghiệm quản lý cho giai đoạn triển khai chính thức trong tương lai.
Tóm tắt Quyết định số 263 phê duyệt hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025–2026
Cơ chế áp trần phát thải được thiết kế theo hướng minh bạch, gắn với nguyên tắc thị trường và cơ chế “thưởng – phạt” rõ ràng. Các doanh nghiệp phát thải vượt mức hạn ngạch được giao sẽ phải triển khai các biện pháp giảm cường độ phát thải; trường hợp không đáp ứng yêu cầu có thể bị xử phạt hoặc buộc phải mua bổ sung hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon để bù đắp phần phát thải vượt mức. Ngược lại, những doanh nghiệp kiểm soát phát thải tốt, phát thải thấp hơn hạn ngạch cho phép sẽ có quyền chuyển nhượng hoặc bán phần hạn ngạch dư thừa cho các đơn vị khác.
Việc áp trần phát thải không chỉ góp phần kiểm soát ô nhiễm môi trường mà còn tạo áp lực tích cực thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tối ưu quy trình sản xuất. Đồng thời, đây cũng là tiền đề quan trọng để Việt Nam từng bước xây dựng và vận hành thị trường tín chỉ carbon bắt buộc, phù hợp với xu hướng chuyển dịch xanh và các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu.
SCP
